Overgewicht, obesitas en Gewichtsgerelateerd Gezondheidsrisico (GGR)
In 2040 heeft naar verwachting 62% van de volwassenen in Nederland overgewicht. Naast alle lichamelijke en emotionele ongemakken die hierdoor kunnen ontstaan, speelt overgewicht ook een rol bij het ontstaan van kanker. Dit is een zorgelijke ontwikkeling, aangezien het aantal kankerdiagnoses al tientallen jaren op rij toeneemt en overgewicht en obesitas dit risico verder vergroten.
Wat is de Body Mass Index (BMI)?
De Body Mass Index is ontwikkeld door de Belgische wiskundige Adolphe Quetelet (1796 – 1874). Met zijn formule bereken je iemands BMI als volgt: gewicht in kilo’s / (lengte x lengte) = BMI.
Bijvoorbeeld: 70kg / (1,71m x 1,71m) = BMI 23,9
Deze formule houdt alleen geen rekening met de verhouding tussen botten, spieren en vet, waardoor steeds meer artsen twijfelen of het gebruiken van de BMI een betrouwbare methode is om te beoordelen of iemand een gezond lichaamsgewicht heeft. Volgens de Body Mass Index is er sprake van een gezond gewicht als iemand een BMI heeft tussen de 18,5 en 24,9.
(Buik)vet en Buikomvang
De viscerale vetmassa (met name het vetweefsel rondom de buik) zorgt vooral voor gezondheidsproblemen. Daarom is alleen de BMI niet voldoende om te bepalen of iemand een (on)gezond gewicht heeft. De richtlijn is sinds 2023 daarom uitgebreid met de buikomvang.
Om te beoordelen of iemand een gezond gewicht heeft, wordt de buikomvang ook meegenomen in de beoordeling. Een gezonde buikomvang is bij mannen minder dan 102 cm en bij vrouwen minder dan 88 cm.
Gewichtsgerelateerd gezondheidsrisico
Met de nieuwe richtlijnen wordt nu gekeken naar het Gewichtsgerelateerd Gezondheidsrisico (GGR), dat wordt onderverdeeld in vier categorieën: Licht verhoogd, Matig verhoogd, Sterk verhoogd en Extreem verhoogd.
Licht verhoogd GGR
Wanneer iemand een BMI heeft tussen de 25 en 34,95 (Overgewicht of Obesitas klasse 1), maar een normale buikomvang (man < 102cm, vrouw < 88cm), spreken we van een licht verhoogd GGR.
Matig verhoogd GGR
Als iemand een BMI heeft tussen de 25 en 29,9 (Overgewicht) en daarbij een vergrote buikomvang (man > 102cm, vrouw > 88cm), dan wordt gesproken van een matig verhoogd GGR.
Sterk verhoogd GGR
Wanneer iemand een BMI heeft tussen de 30 en 34,9 (Obesitas klasse 1) én een vergrote buikomvang, óf wanneer iemand een BMI heeft tussen de 35 en 39,9 (Obesitas klasse 2) met een normale buikomvang, dan wordt gesproken van een sterk verhoogd GGR.
Extreem verhoogd GGR
Bij een BMI tussen de 35 en 39,9 (Obesitas klasse 2) én een vergrote buikomvang, óf een BMI hoger dan 40 (Obesitas klasse 3/Morbide obesitas), is er sprake van een extreem verhoogd GGR.
Kanker en Obesitas
Overgewicht en obesitas vergroten de kans op verschillende soorten kanker. De kankerdiagnoses die gerelateerd worden aan obesitas zijn onder andere: slokdarmkanker (adenocarcinoom), leverkanker, nierkanker, dikkedarmkanker, galblaaskanker, alvleesklierkanker, eierstokkanker, baarmoederkanker, prostaatkanker en (postmenopauzale) borstkanker.